محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1643
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
جزيرهء چركن در درياى خزر محاذى بادكوبه به فساد و شرارت اشتغال داشت روانه شد و مير محمّد صادق خان دريابيگى به نشان مكلّل به الماس از درجهء اوّل سرهنگى نايل آمد - هم در اين سال بندر محمرّه را به حكم عليرضا پاشا والى بغداد خراب كردند و بدينواسطه ميرزا تقى خان روانهء ارزنة الروم شد و شرح آن بيايد - بروز طاعون در آذربايجان . اروپا - ( انگليس ) - فوت گيليوم چهارم پادشاه انگليس و جلوس برادرزادهاش ويكتورياى اوّل در سنّ نوزده سالگى . ( آلمان ) - بعد از فوت گيليوم چهارم پادشاه انگليس كه سلطنت هانور را در آلمان نيز داشت دوك دكومبرلاند پسر ژرژ سيّم موسوم به ارنست اگوست كه اوّل پادشاهى هانور را مىكرد به سلطنت مستقلّهء هانور شناخته شد . ( بلژيك ) - ايجاد چند شعبه راهآهن . ( دانمارك ) - شكنجهاى كه از طرف دولت به مقصّرين مىشد موقوف و متروك گشت . ( اسپانيول ) - شورش دن كارلس كه ادّعاى سلطنت دارد و قشونكشى او تا حوالى پايتخت و شكست خوردن او . ( فرانسه ) - فتح شهر قسطنطين در الجزاير - مسافرت دومنت داورويل به قطب جنوب - ايجاد تلگراف و قوّهء برقيّه به وضع حاليّه . ( ايطاليا ) - بروز وباى خيلى سخت در سيسيل . ( روس ) - فوت پوشكين شاعر معروف . ( عثمانى ) - سياحت سلطان محمود خان سلطان عثمانى در ايالت داخلهء خود . امريكا - ( اتائونى ) - مارتن وانبورن به رياست جمهورى برقرار مىگردد . [ سنهء 1254 هجرى - سنهء 1838 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اوايل اين سال هرات در بند محاصره بود و مستر مكنيل وزير مختار انگليس كه از فتور كار هراتيان خبردار شده و از دار الخلافه حركت كرده به اردوى همايون رسيد و اجازت خواسته داخل هرات شد كه كامران ميرزا را اطمينان داده به حضور مبارك آورد ولى برعكس نمود و تعهّد كرد كه اردوى همايون را از